Als je niets zegt, nemen anderen de besluiten

Door: Erik Zwiers

Over liefde, relatie en dementie

“Theo, dit kan ik niet langer. Ik ga bij je weg.” Haar woorden vallen als een natte spons tussen hen in op het laminaat. Theo trekt aan zijn sigaret en draait zijn hoofd weg. Hij zegt niets. De ernst van de woorden van zijn vrouw lijken niet tot hem door te dringen. Even later schuifelt Nelly met haar rollator en een koffer het huis uit.

Zes maanden logeert Nelly bij haar zus. Ze snapt er helemaal niets van. Sinds Nelly en Theo elkaar op de middelbare school ontmoetten, zijn ze samen. “Ik heb sinds mijn zestiende reumatoïde artritis”, vertelt Nelly. “Dat heeft altijd een grote impact gehad op mijn functioneren. Mijn hele leven heb ik al pijn en loop ik de deur plat in het ziekenhuis. Toch is hij er altijd voor mij geweest”, legt ze uit terwijl ze haar rollator aan de kant zet en in haar gemakkelijke stoel gaat zitten. “We hebben een kindje verloren en ook toen was hij er voor me. Theo heeft mij nooit in de steek gelaten, stond altijd voor mij klaar. Dus waarom hij nu ineens geen interesse meer in mij toonde, ik snapte er niets van.”

De relatieproblemen begonnen toen Theo opeens thuis kwam te zitten. “Een half jaar voor zijn pensioen werd hij naar huis gestuurd. Volgens Theo hadden ze hem niet meer nodig. Dus van de ene op de andere dag kwam hij thuis en sloot hij zich in zichzelf op. Eerst dacht ik dat hij het er moeilijk mee had dat hij niet meer mocht werken. Maar hij ging al snel steeds vreemdere dingen doen.” Nelly doet het voeteneind van haar stoel omhoog en vertelt dat als hij boodschappen ging doen regelmatig met de verkeerde dingen thuis kwam.

“Ik zei altijd: als ze dit of dat niet hebben, dan hoef je niks mee te nemen. Maar dan kwam hij toch altijd met iets anders terug. Dit is toch ook goed, zei hij dan. En dan kregen we weer ruzie. Ik werd er gek van. Wat ik hem ook vroeg, het ging altijd fout. Alsof hij het erom deed. Dus toen hij na een paar maanden alleen nog maar in zijn stoel zat en zich niks meer van mij aantrok, ben ik weggegaan.”

Wat Nelly niet in de gaten had, was dat de plotselinge gedragsverandering van haar man veroorzaakt werd door de ziekte van Alzheimer. “Daar kwam ik pas achter toen ik na een half jaar noodgedwongen terug thuis kwam.”

Als ze Theo thuis nog altijd in stilzwijgen aantreft en hij doet alsof er niets is gebeurd, sleept ze hem mee naar de huisarts. Omdat Theo nauwelijks meewerkt, duurt het nog een tijd voor de arts op het idee komt dat er misschien iets meer aan de hand is dan een uitgedoofde relatie of een depressie. “Uiteindelijk bleek het Alzheimer te zijn. Daar had ik nooit aan gedacht. Hij was ook nog geen 65 toen hij thuis kwam te zitten. Bovendien wist ik niets over die ziekte.”

Als de diagnose Alzheimer eenmaal is gesteld, vallen voor Nelly de puzzelstukjes op hun plek. “Toen ben ik er informatie over gaan zoeken op internet. Ik dacht dat Alzheimer betekent dat je je geheugen verliest. Maar daar kon ik hem niet op betrappen, omdat hij zo onverschillig deed als er weer eens wat mis ging. Het interesseert mij niet, zei hij altijd. Dat gedragsverandering ook bij het ziektebeeld hoort, daar wist ik niets van.” Nu Nelly het gedrag van haar man kan verklaren en zich realiseert dat hij er zelf niets aan kan doen, besluit ze om bij hem te blijven. “Theo, je bent ziek en ik zal voor je zorgen. We nemen ieder een eigen slaapkamer, zodat we allebei onze privacy kunnen nemen als we die nodig hebben. Jij hebt altijd voor mij gezorgd, dus zal ik er nu voor jou zijn. Zo is het gegaan”, besluit Nelly. “Maar ja, die stomme ziekte heeft wel onze relatie kapot gemaakt…”

Erik Zwiers is schrijver en volgde twee jaar lang mensen met dementie in hun dagelijks leven en schreef daarover het boek Zolang ik er ben - Alzheimer en het dilemma van de vervliegende geest. Dit verhaal is een ingekorte en bewerkte versie van het verhaal over het leven van Theo.

 

Jouw verhaal op deze site?

Wil je zelf een bijdrage leveren aan deze site klik dan hier

Reacties:

  1. Zo begrijpelijk dat Nel bij Theo weg ging toen zij nog niet wist dat hij ziek was. Wat een liefde liet zij blijken door toch voor hem te gaan zorgen toen het haar duidelijk werd dat hij geen schuld had aan zijn gedrag. Wat een liefdevolle trouw !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *