De mantelzorger

Door: Joop Stam

Er gebeurt heel veel achter de voordeur van dementie. Voer voor vele anekdotes, zoals ook te lezen valt in vele boeken met verhalen over dementie. Maar wat zijn nu de patronen als je van een afstand kijkt, waar de mantelzorger mee te maken heeft?
Mij helpt het dit op te schrijven. Ik word er rustiger van; begrijp beter wat er allemaal speelt. Misschien staat er een zin in die u ook iets verder helpt.

"De sociale interactie tussen de mantelzorger en de persoon met dementie is bepalend voor beider kwaliteit van leven." (NTVG, 2017)
Mantelzorgen?? Hoe bedoelt u? Mantelzorgen is er in vele soorten en maten.

Mantelzorgen (intensieve mantelzorg bij dementie, in mijn geval) is een leerproces, dat jarenlang duurt.
Je leert met vallen en opstaan, dat je je je eigen stijl moet ontwikkelen.
Dat afgestemd behoort te worden op de ander in diens behoefte (en niet die van de verzorger!).
Iets dat lang niet altijd begrepen wordt door de buitenwereld; met daarbij vaak onderschatting van het inzicht en emotioneel begrip van de persoon.

Dat veel verdrietige, ontroerende, angstige en bijzondere momenten kent, omdat dementie bij de betrokkenen vele en veelsoortige angsten, verdriet, machteloosheid, boosheid en  jaloezie oproept.
Waardoor het in emotionele en sociale zin en in kennis veel van de verzorger vraagt.
Waarbij de taal en het gesprek met elkaar vaak heel ingewikkeld is.
Dat daarnaast ook betekenis geeft aan het leven van de mantelzorger; volgens Nietzsche is dat een bron van geluk.

Waarin de verzorger geconfronteerd wordt met onvoorspelbaar en (in eerste instantie) niet te begrijpen gedrag.
De verzorger veel momenten van onzekerheid en twijfel heeft: hoe hierop te reageren?
Dat ook nogal eens flink mis kan gaan.
Waarin het humeur van de verzorger zich spiegelt in het gedrag van de ander en andersom.
Waarin een balans moet worden gevonden in zorgen voor en zelfzorg. Hulp van buitenaf  is vaak een flinke steun.
Waarin empathie, liefde en geduld kernwaarden zijn. En dragers van het proces.
Waarbij het behoud van het persoonlijk en emotioneel contact (ook als de mogelijkheden daartoe afnemen) het kompas is in de zorg.
Waarbij de ziekte en de zorg het dagelijks leven in hoge mate beheerst en het eerdere leven van de verzorger diepgaand verandert.

En verder:
Gevoelens van ongeduld, irritatie en somberte bij de verzorger een bron kunnen zijn voor veel zelfreflectie; bij het voortbestaan van deze gevoelens reden voor psychosociale begeleiding.
Gezien de diep in het leven ingrijpende ziekte en zorg, behoort intensieve psychosociale en soms psychotherapeutische begeleiding, zeker in periodes, tot de standaard van begeleiding in de toekomst.
Meer dan incidentele irritatie en uitwassen daarvan (geweld?) moeten gezien worden als alarmsymptomen en reden voor direct ingrijpen door de 1e lijn.

Er zijn veel parallellen, zie boven, met het opvoedingsproces van je eerste kind.
Alleen het leidt tot een tegenovergesteld resultaat: van minder respectievelijk tot meer afhankelijkheid.; contactgroei versus verlies van contactmogelijkheden.
En het aandoenlijke en ontroerende van het jonge kind staat in schril contrast met het onwennige gevoel dat de persoon met dementie bij velen oproept.
En er dreigt bij dementie sociale isolatie (zie de boeken van Anne-Mei The), het omgekeerde meestal bij het krijgen van een nieuw kind.

Kortom: dementie is grote pech; je hebt het samen: het is een zoektocht en een worsteling om met elkaar in contact te blijven.
De mantelzorger moet zijn autonomie steeds meer prijsgeven.
Waar blijft de Academie voor Mantelzorg?

Maar... is mantelzorgen te leren? Wordt vervolgd.

 

Jouw verhaal op deze site?

Heb je ook een leerzaam verhaal, inspirerend idee of nieuwe invalshoek? We horen graag van je!
Bijvoorbeeld in de vorm van een blog of dementiedagboek. Op deze pagina lees je hoe je kan bijdragen aan Dementieweb.

Reacties:

Eén antwoord op “De mantelzorger”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *