Ongedwongen aandacht

Door: Danielle Bosch

Niet zomaar een gesprek

Vorige week schreef ik een blog over mijn contact met een vrouw met dementie van wie ik de voeten verzorgde als medisch pedicure. Deze mevrouw had nog de beschikking over taal. Maar ook bij patiënten waar ik op een meer zintuigelijke belevingsgerichte manier mee werk, kom ik binnen.

Ik denk dat het te maken heeft met de situatie. Zo is het is het contact dat ik met deze mensen heb een functioneel contact. Mensen van deze generatie voelen zich altijd wat opgelaten bij een gesprek om het gesprek. Al die aandacht,  ze worden er ongemakkelijk van omdat het doel niet duidelijk is. Vaak ben je als zorgverlener iedere keer een onbekende, daar ga je niet zomaar zo'n gesprek mee aan. Bovendien bij deze generatie: ledigheid is des...nou ja, je snapt het.

Mijn komst en doel is helder. Voetzorg. Dat maakt dat ze zich niet af hoeven te vragen wie ik ben. Wit jasje, machines en tangen. Ze hoeven niet ongemakkelijk te zitten of het gevoel hebben nog ergens heen te moeten. Ook hoeven ze zich niet te bekommeren om wat ik van ze wil, of ik een kopie koffie wil, of ik het wel naar mijn zin heb.

Hun voeten in mijn handen

Ze zitten bij de pedicure met de voeten omhoog. Een omsloten moment met een duidelijk begin en eind.

Daarbij zit ik recht tegenover iemand in een afgesloten ruimte (in hun eigen appartement, tussen bekende, veilige spullen). Het contact voelt ongedwongen doordat ik aan het werk ben en tijdens het gesprek niet voortdurend oogcontact heb. Dat maakt dat mensen zich makkelijker bloot geven. Ze hebben zelfs hun voeten al in mijn handen gelegd.

Angstige mensen kan je al gerust stellen door hun voeten te omvatten. Bij onrustige mensen start ik vaak met een voetmassage.

Weten wie er voor je zit

Ik zorg altijd dat ik achtergrondinformatie heb over het leven van mijn patiënten. Afkomst, hobby's, familie, huisdieren e.d. De mensen die zelf nog kunnen praten trigger ik door de onderwerpen aan te snijden. Bij patiënten die grip op taal aan het verliezen zijn start ik zelf een passend gesprekje.

Bij een natuurliefhebber zal ik vertellen dat ik vanmorgen met mijn hondje door het bos liep en dat het zo mooi was. Uiteraard gevolgd door (tja, het zingen van oud-Hollandse liedjes is nou eenmaal een heimelijk suffe hobby van me) 'Wie rusten wil in 't groene woud'.

Bij een Rotterdammer zing ik: Ben je in Rotterdam geboren...

Een Utrechtenaar krijgt een vrolijk: as ik boven op de Doooom staat, kijk ik effies naar menee.

En bij de Friezen grap ik: sorry geen idee wat ik precies zing, maar ik ken het hele Friese volkslied. Als u me even wil helpen met wat ik zing en mijn uitspraak wil verbeteren, graag!

Behalve dat ik op deze manier laat zien en horen dat ik weet wie er voor me zit, blijft zang nog heel lang in het dementie proces een deur tot communicatie.

En als je je dan ook nog als onwetend jonkie gedraagt en vertelt dat de liedjes van toen niet meer worden geleerd maar dat ik ze heel graag wil leren... Nou dan heb ik mensen vaak vrolijk aan het zingen terwijl ik ingroeiende nagels losmaak, likdoorns uitboor, hypertrofische nagels afvlak, eelt en kloven verwijder of andere ellende oplos.

Voetzorg is noodzaak

En geloof me, ouderen hebben meer verborgen pijn aan hun voeten dan we denken.

Wanneer je ooit een likdoorn hebt gehad weet je hoe pijnklachten aan je voeten het plezier in bewegen kunnen beïnvloeden. Als je niet meer kan duiden waar de pijn vandaan komt, of het niet meer als pijn ervaart maar als ergens een ongemak waar je boos van wordt, kan er bij demente ouderen moeilijk verstaanbaar gedrag ontstaan. Over mondzorg is hier al veel over geschreven, in de voetzorg is dat nog grotendeels onontgonnen gebied.

Pedicurebezoek wordt vaak gezien als luxe, of vermeden omdat de verpleging er geen tijd voor heeft.

Ik ben zelf een nieuwkomer in het medisch pedicurevak en schrik me iedere keer weer kapot van de staat van voeten en schoeisel van ouderen.

Voordat ik medisch pedicure werd had ik helemaal niets met voeten. Ik heb nog steeds vooral veel met de mensen die er aan vast zitten. Maar zie iedere dag hoe belangrijk voetzorg is. Ik gun iedere verzorgende, verpleegkundige en verpleeghuisartsen een keer een flinke likdoorn, in de hoop dat zij het belang ook in gaan zien.

Jouw verhaal op deze site?

Heb je ook een leerzaam verhaal, inspirerend idee of nieuwe invalshoek? We horen graag van je!
Bijvoorbeeld in de vorm van een blog of dementiedagboek. Op deze pagina lees je hoe je kan bijdragen aan Dementieweb.

Reacties:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *