Opa opnieuw leren computeren

Door: Vic Luijkx

Mijn opa is altijd ontzettend handig geweest. Handig met gereedschap, handig met muziekinstrumenten en de laatste jaren ook handig met de computer. Hij hield adressenbestanden bij in Excel, typte van alles in Word, communiceerde via email en als wij jarig waren kregen wij kaarten die hij zelf met zijn computer had gemaakt. Toen ik ongeveer 8 jaar was had opa op de boekenplank boven zijn bureau een boekje liggen met handige trucjes voor achter de computer. Trucjes die ik heel interessant vond en hij mij vol trots uitlegde.

Op mijn elfde kreeg opa de diagnose dementie. Het enige wat ik destijds van de ziekte wist was dat mensen met dementie dingen vergeten. Dit was iets waar ik niet veel mee bezig was maar wel snel begon te merken. Steeds vaker belde opa op omdat hij vastliep met zijn computer en steeds vaker ging ik op zoek naar manieren om ervoor te zorgen dat opa op zijn computer kon blijven doen wat hij eerst kon. Achteraf allemaal oplossingen die hooguit 3 maanden bleven helpen. Dat daagde me uit, en gaf me energie om met een echte oplossing te komen.

Op mijn dertiende had ik bedacht dat ik op de een of andere manier de miljoenen mogelijkheden van de computer moest terugbrengen naar hooguit 4 opties. Terwijl opa zijn favoriete krant omsloeg aan de keukentafel ben ik naast hem gaan zitten om hem te vragen welke 4 dingen hij nog graag zou willen doen achter de computer. Na een korte brainstormsessie kwamen wij met de activiteiten “Classic FM” (radio), “Muziek”, “YouTube” en “Typen”. Eerder had ik al een paar websites gemaakt waardoor ik op het idee kwam om een persoonlijke en eenvoudige website in elkaar te zetten. Omdat PietvanDongen.nl bezet was heb ik de website OpavanDongen.nl genoemd. 1,5 uur na de korte brainstormsessie stond de eerste versie van OpavanDongen.nl online.

De maanden daarna ben ik druk bezig geweest om ervoor te zorgen dat OpavanDongen.nl een website werd waarmee opa de vier gekozen activiteiten kon uitvoeren zoals hij dat eerst ook kon. Door veel te gaan logeren, kon ik goed zien waar opa vastliep en hoe hij met verschillende kleuren, objecten en acties omging. Het handige was dat opa, zonder het zelf echt door te hebben, alle woorden die hij op zijn scherm zag verschijnen hardop voorlas. Op deze manier kon ik precies zien in welke volgorde en op welke manier hij verschillende elementen waarnam. Ook was opa altijd ontzettend eerlijk. Na eens dagenlang bezig te zijn geweest met het verwerken van gesproken toelichtingen op de website, reageerde opa verbaasd: “Maar, dat is toch helemaal niet handig?”. Na ongeveer 10 seconden besefte ik mij dat opa helemaal gelijk had. Om iets voor mensen met dementie duidelijker te maken moet je prikkels weglaten, niet toevoegen.

"Om iets voor mensen met dementie duidelijker te maken moet je prikkels weglaten, niet toevoegen."

Op een dag had ik opa aan de telefoon en vertelde hij mij dat hij een nieuwe hobby had: “kleuren”. Dit voelde heel vreemd. Kleuren was iets wat ik tot dan toe altijd geassocieerd had met peuters en kleuters. Een aantal dagen later liet opa me zijn ingekleurde mandala’s zien. Ze waren maar voor kleine gedeeltes ingekleurd en de ingekleurde vlakken lieten zich niet beperken door de lijntjes. Toch was hij er oprecht trots op en had hij plezier gehad aan het inkleuren ervan. Mede hierdoor veranderde de filosofie achter OpavanDongen.nl. Ik begon mij langzaam te realiseren dat het niet belangrijk was dat opa achter de computer weer kon wat hij vroeger ook kon. Het computeren moest niet per se makkelijker, maar vooral leuker worden.

"Het computeren moest niet per se makkelijker maar vooral leuker worden."

Langzamerhand werd een dalende lijn een licht stijgende lijn. Doordat het programma steeds beter werd ingericht op opa’s manier van denken kon opa er ook steeds beter mee overweg. Hij kon korte zinnen typen, zette de radio geregeld aan, lachte ontzettend om voorstellingen van Toon Hermans en dirigeerde achter zijn scherm mee met verschillende marsen of andere muziekstukken. Buiten de computer om begon opa dus ook met kleuren en ging hij één keer per week naar een kunstatelier waar ze hem hielpen met schilderen en boetseren. Hoe raar het ook klinkt, ik had opa in mijn hele leven nog nooit zo gelukkig gezien. Oma was opeens de beste chauffeur, de beste kok en opa was veel aan het lachen.

Al snel ben ik begonnen met het doorontwikkelen van OpavanDongen.nl, zodat meer mensen het programma konden gaan gebruiken. Dit was best wel een grote uitdaging, aangezien ik nog nooit echt geprogrammeerd had. Op mijn vijftiende heb ik OpavanDongen.nl ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en daarna ben ik naar de rechtbank gegaan om handelsbekwaamheid aan te vragen. Een aantal maanden later is de eerste versie uitgebracht. Een website waarop mantelzorgers, of leuker: kinderen en kleinkinderen, een persoonlijk profiel voor iemand met dementie kunnen aanmaken. In dit profiel kunnen mensen allerlei filmpjes, foto’s en voorkeuren toevoegen, en aangeven welke 4 activiteiten een eindgebruiker graag zou willen gebruiken. Aan de hand hiervan ontstaat dan een eenvoudige en persoonlijke omgeving waarmee de eindgebruiker kan computeren.

Op dit moment ben ik druk bezig met OpavanDongen.nl 2.0. Een compleet nieuwe versie van OpavanDongen.nl met veel meer mogelijkheden. Zo heeft deze nieuwe versie o.a. een brain trainer, een speciale versie voor dagbestedingen en geen 4 maar 6 activiteiten. Ook past het zich nog beter aan op de eindgebruiker door middel van kunstmatige intelligentie. OpavanDongen.nl 2.0 ga ik een aantal weken na mijn eindexamens in mei dit jaar uitbrengen. Mocht je geïnteresseerd zijn om voor die tijd al de bèta-versie mee te testen, dan kun je contact opnemen via vic@innoviction.nl.

Opa is op 24 mei 2015 plotseling overleden aan een hersenbloeding.

Jouw verhaal op deze site?

Wil je zelf een bijdrage leveren aan deze site klik dan hier

Reacties:

Eén gedachte over “Opa opnieuw leren computeren”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *