Een veranderende kijk op dementie

Door: Lisette de Groot

Een kijkje door de ogen van een student-docent van Stichting Oud Geleerd Jong Gedaan

Lichtelijk gehaast loop ik richting het verzorgingstehuis. Ik wil niet te laat zijn. Het liefst zelfs iets te vroeg. Ik weet dat het tijd kost om de apparatuur aan te sluiten en ik vind het fijn om de senioren te begroeten bij binnenkomst. Ik ben student-docente bij Stichting Oud Geleerd Jong Gedaan (OGJG) en geef vandaag mijn vierde college uit de reeks Culturele Antropologie. Het is één van mijn meest favoriete colleges waar ik onder andere praat over genderverschillen en de rol van aanleg vs opvoeding.

Verschillende culturen en landen komen voorbij, met elk hun eigen -en voor ons soms gekke- gebruiken. Ik geef de senioren een kijkje in het leven van ongewenst kinderloze vrouwen in Bangladesh en laat hen zien hoe de mannen van de Wodabee stam in het zuiden van de Sahara zich elke dag mooi maken voor hun vrouwen. Maar ook ons eigen land komt aan bod: Hoe is het om transgender te zijn in Nederland? Dit college zorgt altijd voor veel mooie reacties.

Bij binnenkomst krijg ik gelijk een kopje thee van een vrijwilliger. De kleine zaal waar ik mijn colleges geef, heeft een knusse en gezellige uitstraling. Er staat een piano, een aantal boekenkasten en er is een kleine keuken. Eén voor één druppelen de deelnemers binnen. De stoelen staan in een halve cirkel naar de beamer toe zodat iedereen mijn afbeeldingen en filmpjes goed kan zien. Bij deze specifieke locatie zijn geregeld buurtbewoners aanwezig, zo ook vandaag. Dit zorgt voor een leuk en uitdagend publiek: van deelnemers met een lichte vorm van dementie tot kwieke buurtbewoners. Ik probeer daarom elk college een middenweg te vinden in niveau. Rustig praten, veel voorbeelden en vooral de deelnemers een kans geven mee te denken en kletsen. Ook ik leer vaak nieuwe dingen door de input van mijn deelnemers. Terwijl ik mijn apparatuur aansluit loopt een meneer naar mij toe en zegt met plat Amsterdams accent: “Dag schat, ik kom er weer bij zitten hoor. Ik heb mijn vrouwtje ook weer mee.” Meneer en mevrouw zijn er elk college bij. Meneer praat graag gezellig mee en heeft over alles een mening. Mevrouw is stiller en luistert liever, doezelt soms weg, maar is erg positief over de colleges. Ze zijn altijd samen.

Ondanks de vrolijke aanwezigheid van meneer en mevrouw, zijn zij niet degenen die mij het meest zullen bijblijven. Een jonger ogende man in rolstoel is altijd als eerste aanwezig. Meneer ziet er elke keer weer piekfijn uit: een nette trui met blouse en een lichte broek. Ik kom er achter dat deze deelnemer enkel ‘ja’ en ‘nee’ kan zeggen, kloppende zinnen maken lukt niet meer. Dit doet me denken aan mijn eigen opa, die op het laatst door zijn dementie slechts enkele woorden kon uitspreken. Het was een lastige tijd herinner ik me, ik was toen nog geen student-docent bij Oud Geleerd Jong Gedaan en het was mijn eerste ervaring met dementie. Ik vond het toentertijd moeilijk om bij opa op bezoek te gaan in het verzorgingstehuis, want wat begreep hij nou eigenlijk van wat ik hem vertelde? Maar deze net geklede meneer heeft me een geheel nieuw inzicht gegeven: elke week zit hij op het puntje van zijn stoel. Hij zakt geen moment weg en antwoordt altijd op de gesloten vragen die ik hem stel. Het komt weinig voor dat een senior een uur lang zó geïntrigeerd luistert. Hij lijkt de stof volledig in zich op te nemen, zijn aandachtige blik zal ik nooit vergeten. Na afloop wil hij wat vragen. Samen met een vrijwilliger kom ik erachter dat hij graag alle samenvattingen nog een keer zou willen krijgen van mijn colleges. Blijkbaar heeft hij een speciale map met samenvattingen van de colleges van Oud Geleerd Jong Gedaan en leest hij deze vaak nog even door. Ik besef nu pas hoe waardevol mijn colleges voor meneer zijn en hoe belangrijk deze intellectuele uitdaging voor hem is.

Senioren met dementie hebben mij tijdens mijn collegereeksen het meeste verbaasd. Het idee dat deze mensen niets meer begrijpen of weten klopt totaal niet met wat ik tijdens de colleges van OGJG ervaar. Als je de juiste vragen stelt en aandacht besteedt aan deze groep, verbazen zij je met hun kennis, optimisme en verhalen. Ik ben dankbaar dat ik op deze manier mag bijdragen aan het intellectuele welzijn van senioren en dat ik voor de deelnemers met dementie de nadruk kan leggen op dat wat ze nog wel weten of kunnen.

“Oh, was dit alweer de laatste keer?” zegt de meneer met het Amsterdamse accent. “Wat jammer meid, ik vond dit ontzettend leuk. Ik ga het missen.” Ik ga deze groep ook missen. Want wat heb ik veel van ze geleerd. En zij hopelijk ook een beetje van mij.

 

Kijk voor meer informatie over de activiteiten en het aanbod van de stichting op www.oudgeleerdjonggedaan.nl of stuur een mail naar info@ogjg.nl.

Ben jij student of tot maximaal 3 jaar afgestudeerd en lijkt het je leuk om colleges te geven aan leergierige senioren? Dan horen we graag van je. Stuur een mail met een korte motivatie naar info@ogjg.nl.

Jouw verhaal op deze site?

Wil je zelf een bijdrage leveren aan deze site klik dan hier

Reacties:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *