Door: Kajan van Walsum

Een extra stage

In 2018 liep ik stage bij het Odensehuis in Amsterdam-Zuid voor mijn opleiding Persoonlijk begeleider Specifieke doelgroepen. Ik ontmoette daar Anne-Mei The, die ik hielp bij het opzetten van Dementieweb tijdens een avondbijeenkomst. Wat later kwam ik haar weer tegen bij de bijeenkomst van een deelnemer van het Odensehuis. Als negentienjarige MBO-student wist ik niet wie zij was, maar we raakten wat meer aan de praat en ik trok mijn stoute schoenen aan. Ik vroeg haar: “mag ik volgende jaar bij jou stage lopen?” Dit ondanks dat ik na het Odensehuis klaar zou zijn met het stagedeel van mijn opleiding, en ik dus helemaal niet nog een stage zou hoeven lopen.

Anne-Mei ging serieus in op mijn verzoek. We maakten een lunchafspraak, en als voorbereiding hierop heb ik me verdiept in de onderzoeken waar Anne-Mei mee bezig was. Zo ben ik bekend geraakt met de Sociale Benadering Dementie. Na mij verder hier in te hebben verdiept, dacht ik: dit is eigenlijk waar ik op zoek naar ben. Tijdens het gesprek vroeg ze aan mij: “wat kan ik voor jou doen?”, waarop ik antwoordde: “ik wil graag helpen bij de Social Trials.” “Dat komt goed uit,” zei Anne-Mei, “ik ga je een baan aanbieden!” Intussen viel ik haast van mijn stoel. En zo ben ik Gids geworden bij Tao of Care.

Kapitein en matroos

Ik heb toen de andere gidsen van de pre-pilot van Amsterdam ontmoet. En al snel zei Leny van Dalen, ook Gids, dat zij iemand van het Huis van de Tijd wel bij mij vond passen. Leny heeft toen gevraagd of hij geïnteresseerd was om mij te ontmoeten. En dat was Joeri. Ik hoorde dat hij een website heeft waar ik op ben gaan kijken uit interesse. Ik vind het namelijk leuk als iemand interesse heeft in mij dus had ik dat ook voor hem, en dan hebben we aanspreekpunten tijdens onze kennismaking. Leny en ik zijn toen samen naar zijn huis gegaan en zijn aan de overkant van zijn huis in een lunchroom gaan zitten. Daar ben ik geïntroduceerd door Leny.

Ik had nagedacht over het onderzoek rondom de sociale benadering, en hoe ik dat ging uitleggen. Want het is nogal veel informatie. En tegelijkertijd wilde ik het op een leuke manier brengen.

Ik zei: “Eigenlijk ben jij de kapitein van het schip en ik de matroos die soms harder en zachter de zeilen aanspant.”

Ik vond dit wel een mooie kijk op de rol van de Gids en zijn maatje in de sociale benadering. Want het is een onderzoek en je gaat eigenlijk samen op ontdekking.

Een week na onze ontmoeting zijn we samen in het park gaan wandelen met zijn hond, en hebben we het nog eens rustig over de Social Trials gehad. Daarna zijn we wezen koffie drinken, en vroeg Joeri aan een barista of ze ook hondenkoekjes hadden. De barista antwoordde: “dat heb ik nog nooit iemand horen vragen…” Joeri zei dat hij dit eigenlijk erg vervelend vond. Hij vond het geen rare vraag, want wie weet hebben ze dat bij dit koffiehuis wel, als ze ook voerbakken voor honden hebben. Sindsdien ben ik steeds meer gaan letten op hoe mensen in onze samenleving reageren op mensen met dementie.

Joeri voelde zich goed begrepen door mij. Onze klik is dat hij een tekstenschrijver en reclamemaker is, die nu één jaar dementie heeft. En ik ben de Persoonlijk begeleider Specifieke doelgroepen met dyslexie. We kunnen elkaar goed helpen. Zo schep ik weer duidelijkheid door middel van gesprekken en samen vraagstukken aan te gaan. En het samen over de dementie van Joeri te hebben.

Ik denk dat wij allebei creatief zijn en samen out of the box denken. Hierbij zijn vaak ontmoetingen en ontdekkingsreizen nodig, zo zijn we naar Zandvoort geweest met de trein en moesten we drie keer overstappen. Joeri zei dat dit hem nooit was gelukt in zijn eentje en dat hij allang op de verkeerde trein was gestapt. Tijdens gesprekken op het strand krijgt Joeri meer inzicht in zijn ziekte. Ook is het leuk voor een gids van 21 die iemand begeleid van drie keer zo oud, om naar de tentoonstelling in het Stedelijk Museum te gaan over ‘zijn tijd’. Wat ik mooi vond om te zien, is dat de rollen omdraaien en dat hij mij begeleidt door het Stedelijk in de tentoonstelling “magisch centrum Amsterdam”. Over de jaren ‘60 en ‘70, toen hij jong was. Hij zei: “het is ook hersengymnastiek om naar kunst te kijken en daar samen over te bomen.”

En als we de weg kwijt zijn, maakt hij de grap: “maar jij bent toch de gids?” Maar als ik soms niet de weg weet ergens in Amsterdam, wordt hij mijn gids op de fiets.

Wij hebben afgesproken dat we eigenlijk altijd bereikbaar zijn, en elke maandag en dinsdag proberen we samen wat te ondernemen. Dan bel ik hem op om klokslag 10:00 uur. Dan praten we over wat we vandaag gaan doen. Vraag ik: “had jij al een plan voor vandaag?” Meestal hebben we na dat gesprek al veel vragen in onze hoofden. En dan vertel ik wat ik had bedacht voor vandaag. Zo bereiden wij ons voor op onze ontmoetingen en meestal beginnen we ergens af te spreken en eindigen we heel ergens anders.

Contact van mens tot mens

Ik vind de benaming Gids wel interessant, want het roept gelijk vragen op. Natuurlijk weet ik veel van dementie en wat er bij komt kijken. En kan ik met mijn ervaringen iemand goed helpen. Hij vertelt me soms echt veel en ben ook een uitlaatklep voor hem. Ik vind onze relatie niet gelijk als ik hem niets vertel, dus dat doe ik dan ook. Niet omdat dat moet, maar omdat ik dat wil. Ik heb op mijn negentiende mijn moeder verloren. En dan vertel ik ook aan hem wie zij was. Meestal wordt dit als onprofessioneel bestempeld, omdat je je cliënt niet met jouw problemen moet lastig vallen. Maar ik vind dat je op deze manier echt van mens tot mens contact hebt. En is de relatie ook gelijkwaardiger. Ik ben ook niet de baas over hem, want we beslissen alles samen.

Als gids heb je tijd voor iemand met dementie en ben je een maatje met een luisterend oor. Je helpt bij de kleinste dingen als onthouden waar de fietsen staan tot helpen met verloren contacten opnieuw op te bouwen. Ik hoop de mensen die ik ga gidsen veiligheid te geven maar ook duidelijkheid in hun leven en ook een beetje actie en spanning op dit avontuur samen. Daarbij moet je bijna wel altijd je eigen creativiteit gebruiken als Gids, en dat vind ik zo leuk aan Gids zijn. Geen dag is hetzelfde.

Reacties:

  1. Mooi om te lezen hoe jullie samen plannen maken, elkaar helpen als dat nodig is en zo samen het schip op koers houden. Ik wens jullie prachtige avonturen toe !

Eén gedachte over “Gidsen in de Social Trials: matroos Kajan brengt veiligheid, duidelijkheid en een beetje actie”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *